Hoi Jos,

Welk een genoegen toch altijd weer om onze hersens te laven aan de guitige uitdagingen die je ons voorschotelt. Zoals Einstein al zei: Kennis op zich is nutteloos. Het krijgt betekenis als je kennis ook weet toe te passen. Het gaat vooral om het denken. Denken is het afwegen van alle mogelijkheden. En wij schakers doen niet anders. Sommigen onder ons overwegen soms zelfs te veel mogelijkheden. Na drie zetten kunnen er ongeveer 20 x 20 x 20 x 20 x 20 x 20 =  64 miljoen posities op het bord staan. Als je vooraf elke van die posities een seconde zou willen overdenken, ben je ongeveer 2 jaar verder. En door je klok heen.

Je vraagt ons of wit in deze stelling met een gerust hart kan opgeven. Opgeven? Wat heb ik nu aan mijn rijwiel hangen? Opgeven? Mijn zwakke hart begon spontaan te haperen. Mijn vrouw kwam al direct met de selokeen  tabletten om de hoek zeilen.

Opgeven? Dat nooit! Er wordt al veel te veel opgegeven in deze wereld. Eerst de mogelijkheden afwegen. En dan zie je al snel dat het juist zwart is die zal moeten capituleren na deze boude zet. Het zag er zo sterk uit om schaak te geven op d4, maar het luidt de onafwendbare ondergang in. Bezint eer gij begint. Is het niet veel eervoller om  al denkend door je vlag te gaan dan om op goed geluk een van de vele mogelijkheden uit te proberen?

Na een uurtje nadenken komt wit dan vast wel op de volgende hoofdvariant:

1. Kf7 De koning moet weg en dit is duidelijk het beste veld om zo dadelijk de zwarte dame op te sluiten.

1…………Dxh8     In zijn overmoed denkt zwart een dame voor te komen.

2. Ld8  Door de dame de pas af te snijden met de loper, dreigt wit nu te gaan promoveren (met schaak) op c8.

2………….Kd7   (of Kb7) Na andere zetten promoveert wit en staat dan een loper en een pion voor, genoeg om te winnen. (zie de kanttekeningen hieronder)
3.  c8D   Toch!!! Wit promoveert en geeft schaak!
3………….Kxc8  Er zit weinig anders op, want als de koning probeert weg te lopen naar d6 dan volgt Le7 schaak, en de dame op h8 valt.

4. Lf6 Valt de dame aan op h8. En die kan nergens heen omdat zijn eigen koning nu akelig in de weg staat. Op g8, f8 en e8 wordt de zwarte dame door de koning geslagen. Op d8 en g7 door de loper. Zij is dus opgesloten. Als de dame nu de loper slaat volgt Kxf6 en wit wint makkelijk door daarna de zwarte pion op te halen met de koning en daarna te promoveren op g8. Zwarts beste kans is nog:

4…………h6. Een leuk lokkertje. Als wit nu de dame slaat Lxh8, volgt hxg5 en is het alsnog remise! Dus wit moet nauwkeurig antwoorden:

5. g6.   De zwarte dame is nog steeds opgesloten. Want het vrijgekomen veld h7 wordt bestreken door de witte pion op g6. Op elke volgende zet kan nu de zwarte dame wel geslagen worden, omdat dan de witte pion veilig gesteld is.  En wit wint.

Kortom wat een prachtige manier om de zwarte dame op te sluiten. Nu heb ik thuis ook een zwarte dame:

Maar die laat zich nooit insluiten!

Om de analyse sluitend te maken nog enige kanttekeningen:
Zwart zou kunnen denken dat er nog remisekansen zijn als hij zijn dame op zet 2 van h8 wegspeelt en wit toestaat te promoveren. Maar doordat wit dan met schaak promoveert is het een koud kunstje om de dames af te ruilen waarna wit ook makkelijk wint. Ik geef even een voorbeeld van deze situatie:

1. Kf7;  Dxh8
2. Ld8;  De5  (voor andere damezetten gaat het op een vergelijkbare manier)
3. c8D schaak; Kd5
4. Dd7 schaak: en afruil van de dames is niet meer te voorkomen:

Na Kc4 volgt De6 met gedwongen dameruil.
Na Kc5 volgt De7 met gedwongen dameruil
Na Ke4 volgt De7 met gedwongen dameruil

In de praktijk is de beste kans op een remise wellicht nog gelegen in een poging om eeuwig schaak te blijven geven. Maar dat gaat hem ook niet worden:

1 Kf7; Dd5 schaak   (Df4 schaak, faalt op 2. Df6 schaak; met gedwongen dameruil)
2 Kf8 (na Ke8 kan zwart weer op d7 schaak geven!); Df5 schaak
3. De6 schaak; met gedwongen dameruil.

Kortom, zwart is helaas verloren. Waarschijnlijk toch niet alle mogelijkheden afgewogen. Jammer!

Mijn vrouw komt me trouwens net vertellen dat mijn tijd op is!

Groetjes, Arie.